حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشارکت فعال دانشگاههای برتر کشور در این طرح ملی گفت: تاکنون ۱۵ دستیار هوش مصنوعی برای وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی طراحی شده که فازهای اول و دوم آنها به پایان رسیده و فاز سوم پروژه نیز بهطور رسمی آغاز شده است.
به گفته افشین، پروژه «دستیار هوش مصنوعی دستگاهها» از اردیبهشتماه ۱۴۰۴ و با هدف ارتقای فرآیند تصمیمسازی در وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی کلیدی کشور آغاز شد. در این میان، مرکز هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی اصفهان مسئولیت طراحی و پیادهسازی دستیار هوش مصنوعی وزارت صنعت، معدن و تجارت را بر عهده گرفته است؛ وزارتخانهای که نقش محوری در اقتصاد، تولید و صنعت کشور دارد.
وی افزود: بر اساس ساختار اجرایی پروژه، توسعه دستیارهای هوش مصنوعی هر دستگاه به دانشگاههای معتبر کشور و متناسب با تخصص علمی و پژوهشی آنها واگذار شده است. در همین راستا، برای ایجاد تنوع و فضای رقابتی، هر وزارتخانه یک دانشگاه مجزا دارد و انتخاب دانشگاه صنعتی اصفهان برای وزارت صمت، بر پایه توانمندیهای علمی، فناورانه و تجربه این دانشگاه در حوزههای صنعت و فناوریهای نوین صورت گرفته است.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به نقش دانشگاهها در این طرح ملی اظهار داشت: در فاز نخست پروژه، حدود ۱۴ دانشگاه منتخب کشور در فرآیند توسعه مدلها، تحلیل دادهها و بومیسازی ابزارهای هوش مصنوعی مشارکت دارند؛ اقدامی که موجب تقویت جایگاه دانشگاهها در تولید دانش کاربردی و توسعه فناوریهای راهبردی شده است.
افشین تأکید کرد: دانشگاهها در طراحی این دستیارها موظف به استفاده از مدلهای زبانی بومی هستند و هدف اصلی پروژه، توسعه مدلهای زبانی بزرگ (LLM) فارسی و ایرانی است. به مراکزی که از مدلهای غیربومی استفاده کردهاند نیز تذکرات لازم داده شده است.
پروژه ملی «دستیار هوش مصنوعی دستگاهها» در چهار فاز اجرایی تعریف شده است. فاز نخست شامل بارگذاری قوانین، آییننامهها و دستورالعملها برای تطبیق تصمیمات مدیریتی با الزامات قانونی است. فاز دوم به بهرهگیری از دادههای روزمره وزارتخانهها، فاز سوم به پیشبینی و مدلسازی تصمیمسازی و فاز چهارم به صحتسنجی نهایی و بهینهسازی مستمر سامانه اختصاص دارد.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، مرحله نخست فاز اول تا خردادماه، فاز دوم تا مهرماه، فاز سوم تا دیماه و مرحله نهایی صحتسنجی تا پایان سال ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد. نسخه اولیه دستیارهای هوش مصنوعی نیز مردادماه امسال مورد ارزیابی قرار گرفته و اصلاحات لازم در دستور کار قرار دارد.
افشین همچنین با اشاره به اعتبارات اختصاصیافته به این طرح گفت: بودجه طراحی دستیار هوش مصنوعی برای هر وزارتخانه در مجموع فازهای پروژه، بین ۱۳ تا ۱۵ میلیارد تومان برآورد شده و در صورتی که یک دانشگاه توسعه دستیار هوش مصنوعی دو وزارتخانه را بر عهده داشته باشد، اعتباری در حدود ۳۰ میلیارد تومان به آن اختصاص مییابد.
معاون علمی رئیسجمهور در تشریح تقسیم کار میان دانشگاهها و دستگاههای اجرایی تصریح کرد: دانشگاه تهران متولی توسعه دستیار هوش مصنوعی وزارت نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسئول وزارت راه و شهرسازی و دانشگاه صنعتی اصفهان عهدهدار توسعه دستیار هوش مصنوعی وزارت صنعت، معدن و تجارت است. همچنین دانشگاه شیراز برای وزارت جهاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس برای سازمان محیط زیست و دانشگاه الزهرا برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات انتخاب شدهاند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت راهبردی این پروژه خاطرنشان کرد: هدف ما صرفاً اجرای یک پروژه فناورانه نبود، بلکه آغاز و نهادینهسازی کاربرد هوش مصنوعی در بدنه وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی کشور مدنظر بود که خوشبختانه این مسیر با مشارکت فعال دانشگاههایی مانند دانشگاه صنعتی اصفهان، آغاز موفقی داشته است.
گفتنی است: طرح دستیار هوش مصنوعی وزارت صمت پروژه ای است که توسط مرکز هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا و مرحله اول آن با موفقیت به پایان رسیده است.



